Web tasarım

Yerel İşletmeler İçin Çok Dilli Web Sitesi: Ne Zaman, Nasıl?

Alsancak'taki bir restorandan Çeşme'deki butik otele, yabancı müşteri ağırlayan işletmeler için çok dilli sitenin ne zaman gerektiğini ve nasıl doğru kurulacağını anlattık.

Kısa cevap

Yerel bir işletme için çok dilli web sitesi, yabancı müşterileriniz sizi internetten bulup kararını orada veriyorsa gerekir; turizm, konaklama ve sağlık gibi sektörlerde bu sık görülür. Dilleri Analytics, yorum ve rezervasyon verinize bakarak seçin. Her dili /en/ gibi alt klasörlerde yayınlayın, sayfaları hreflang etiketleriyle karşılıklı bağlayın ve makine çevirisini insan kontrolünden geçirmeden yayına almayın.

İçindekiler

İzmir'de turistle, yabancı öğrenciyle ya da yurt dışından gelen hastayla çalışan bir işletmenin sitesi yalnızca Türkçe olduğunda, potansiyel müşterilerin bir kısmı daha ilk sayfada vazgeçebilir. Öte yandan her siteye birkaç dil eklemek de kendiliğinden işe yaramaz; yanlış kurulan bir ikinci dil hem bütçeyi hem de Google'daki görünürlüğü boşa harcar.

Yerel bir işletmenin çok dilli web sitesine ihtiyacı var mı?

Yabancı müşterileriniz sizi internetten bulup kararını orada veriyorsa evet; yabancı ziyaretçileriniz yalnızca ara sıra kapıdan giriyorsa iyi hazırlanmış bir Türkçe site ve güncel bir Google İşletme Profili çoğu zaman yeterlidir. Karar vermek için şu sinyallere bakın:

  • Google Analytics'te yurt dışından gelen ya da tarayıcı dili Türkçe olmayan ziyaretçilerin payı belirgin mi?
  • İşletme Profili'nizde başka dillerde yorumlar birikiyor mu?
  • WhatsApp'a, e-postaya ya da telefona yabancı dilde soru geliyor mu?
  • Rezervasyon, randevu ya da misafir kayıtlarınızda yabancı müşterilerin payı sezona göre artıyor mu?
  • Rakipleriniz ve sizi listeleyen platformlar başka dillerde içerik sunuyor mu?

Örneğin Alsancak'ta kordon boyunda bir restoran, yaz sezonunu yabancı misafirlerle dolduran Çeşme'deki bir butik otel ya da Bornova'da yurt dışından hasta kabul eden bir diş kliniği bu sinyallerin birkaçını birden görebilir. Karşıyaka'da mahalle müşterisine hizmet veren bir kuaförün ise ikinci dile ayıracağı bütçeyi yerel SEO çalışmasına yönlendirmesi genellikle daha verimli olur.

Çok dilli siteye hangi dillerle başlamalı?

İlk ek dili, verinizde en sık görünen yabancı müşteri grubuna göre seçin; turizmle çalışan işletmelerin çoğu için bu İngilizce olur, çünkü farklı ülkelerden gelen ziyaretçilerin ortak dili işlevini görür. İkinci ve üçüncü dil ancak belirli bir ülkeden düzenli müşteri geliyorsa anlam kazanır; örneğin belirli bir ülkeden tur gruplarıyla çalışan bir otel için o ülkenin dili gibi.

Dil eklemeden önce iki soruyu dürüstçe cevaplayın. Birincisi, bu dilde gelen mesaja, telefona ya da yoruma yanıt verebilecek biri var mı? Sitesi Almanca olup WhatsApp hattı yalnızca Türkçe yanıt veren bir işletme, müşteriyi bu kez mesajlaşma aşamasında kaybeder. İkincisi, bu dildeki içeriği güncel tutabilecek misiniz? Fiyatlar Türkçe sayfada güncellenip İngilizce sayfada eski kalırsa çeviri, hiç olmamasından daha çok güven kaybettirebilir.

Arapça gibi sağdan sola yazılan bir dil ekleyecekseniz bunu projenin başında söyleyin. Tasarımın aynalanması, menü ve form düzeninin değişmesi gerektiği için sonradan eklemek daha zahmetlidir.

Çok dilli sitede URL yapısı nasıl olmalı?

Yerel bir işletme için en pratik yapı, her dili aynı alan adının altında ayrı bir klasörde yayınlamaktır: Türkçe sayfalar ornek.com/ altında, İngilizce sayfalar ornek.com/en/ altında. Google her dil sürümü için ayrı bir URL kullanılmasını öneriyor ve dili yalnızca çerez ya da tarayıcı ayarıyla değiştiren yapılardan kaçınmayı tavsiye ediyor. Google'ın çok bölgeli ve çok dilli siteler rehberindeki seçenekleri şöyle özetleyebiliriz:

YapıÖrnekArtısıEksisi
Alt klasörornek.com/en/Kurulumu ve bakımı kolay, tek alan adıHedef ülke adresten anlaşılmaz
Alt alan adıen.ornek.comKurulumu kolay, ayrı sunucu kullanılabilirKullanıcı "en" ifadesinin dili mi ülkeyi mi gösterdiğini ayırt edemeyebilir
Ülke uzantılı alan adıornek.deHedef ülke netMaliyetli, her ülke için ayrı site ve bakım gerekir
URL parametresiornek.com/?lang=enTeknik olarak basitGoogle önermiyor

İki kurala daha dikkat edin. Ziyaretçiyi IP adresine ya da tarayıcı diline göre başka bir dile otomatik yönlendirmeyin; Google, bu tür yönlendirmelerin hem kullanıcıların hem de arama motorlarının bütün sürümleri görmesini engelleyebileceğini belirtiyor. Bunun yerine her sayfada, aynı içeriğin diğer dildeki karşılığına götüren görünür bir dil seçici kullanın. Ayrıca her sayfa tek bir dilde olsun; Türkçe ve İngilizce metni aynı sayfada yan yana koymak hem okuru hem Google'ı zorlar.

Hreflang nedir ve nasıl kullanılır?

Hreflang, bir sayfanın farklı dillerdeki karşılıklarını Google'a bildiren etikettir ve arama yapan kişiye kendi dilindeki sürümün gösterilmesine yardım eder. En yaygın kullanımı, her sayfanın head bölümüne eklenen bağlantı etiketleridir. Örneğin bir restoranın menü sayfası için Türkçe ve İngilizce sürümler şöyle işaretlenir:

  • <link rel="alternate" hreflang="tr" href="https://ornek.com/menu/" />
  • <link rel="alternate" hreflang="en" href="https://ornek.com/en/menu/" />
  • <link rel="alternate" hreflang="x-default" href="https://ornek.com/menu/" />

Google'ın yerelleştirilmiş sayfalar belgesine göre dikkat edilmesi gerekenler şunlar:

  • Her dil sürümü hem kendisini hem de diğer bütün sürümleri listelemeli. İki sayfa birbirini karşılıklı göstermiyorsa etiketler yok sayılır.
  • Adresler https dahil tam URL olarak yazılmalı.
  • Dil kodları ISO 639-1 biçiminde olmalı (tr, en, de). İsterseniz bölge kodu eklenebilir (en-GB gibi), fakat ülke kodu tek başına kullanılamaz.
  • x-default, ziyaretçinin dili hiçbir sürümle eşleşmediğinde gösterilecek varsayılan sayfayı belirtir.
  • Google, sayfanın dilini belirlerken hreflang ve HTML lang etiketini kullanmadığını, dili kendi algoritmalarıyla tespit ettiğini söylüyor. Yani etiket, çevrilmemiş bir sayfayı İngilizce yapmaz.

Yaygın içerik yönetim sistemlerinde çok dilli eklentiler bu etiketleri otomatik üretebilir; yine de yayından sonra birkaç sayfanın kaynak kodunu açıp etiketlerin karşılıklı ve doğru adreslerle oluştuğunu kontrol edin.

Makine çevirisi yeterli mi?

Makine çevirisi iyi bir taslak çıkarır; müşterinin okuyacağı metin ise yayına girmeden önce o dili iyi bilen bir insan tarafından kontrol edilmelidir. Özellikle şu alanlarda hata riski yüksektir:

  • Yerel terimler: Boyoz, kumru, söğüş ya da şevketibostan gibi İzmir'e özgü adlar makinede tuhaf bir karşılığa dönüşebilir. Çoğu zaman en doğrusu adı korumak ve yanına kısa bir açıklama eklemektir.
  • Sağlık ve sözleşme metinleri: Bir kliniğin tedavi açıklamasında ya da bir otelin iptal koşullarında yanlış çevrilen tek kelime, yanlış beklenti ya da anlaşmazlık doğurabilir. Klinikseniz Türkçe sayfalarınızda uyduğunuz tanıtım kurallarını çevirilerde de koruyun; çeviri sırasında metne "garanti" gibi iddialar eklenmesin.
  • Ton: Samimi bir kafe dili kelime kelime çevrildiğinde resmî ve soğuk durabilir.
  • Arayüz metinleri: Form hata mesajları, butonlar, onay e-postaları ve çerez bildirimi de çevrilmeli; yarım kalan bir arayüz güveni sarsar.

Çeviri kalitesi Google açısından da önemlidir. Google, ana içeriği çevrilmiş yerelleştirilmiş sayfaları kopya içerik saymıyor; ancak yalnızca menü ve alt bilgi gibi şablon metinleri çevirip ana içeriği Türkçe bırakmanın kötü bir deneyim yarattığını belirtiyor. Sayfa başlıklarını, meta açıklamaları ve görsel alt metinlerini de çevirin; arama sonucunda ilk görünen metinler bunlardır.

Google İşletme Profili birden fazla dilde yönetilebilir mi?

Google İşletme Profili'nde her dil için ayrı bir profil açılmaz; işletme bilgileri tek profilde tutulur ve Google'ın yardım sayfasına göre girildiği dilde gösterilir. Çok dilli bir kitleye bu tek profilin araçlarıyla ulaşırsınız:

  • Ad ve adres: İşletme adını ve adresi her yerde aynı, resmî yazımıyla kullanın; adresi çevirmeyin. Haritalar'daki kayıtla, tabelanızla ve dizinlerdeki bilgilerle tutarlılık önemlidir.
  • Açıklama: Tek bir açıklama metniniz olduğu için onu müşterilerinizin çoğunluğunun okuyacağı dilde, sade tutun.
  • Yorumlara yanıt: Haritalar yorumları okuyucunun diline çevirerek gösterebiliyor; yine de yorumcunun dilinde yazılmış bir yanıt, o dili konuşan sonraki misafire onunla ilgilendiğinizi gösterir.
  • Fotoğraflar: Mekânı, girişi, yemekleri ya da odaları gösteren güncel kareler her dilde aynı şeyi anlatır.
  • Web sitesi bağlantısı: Profilde tek bağlantı olduğu için, bağlandığı sayfada dil seçicinin ilk ekranda görünmesine dikkat edin.

Restoranlar için menü ve rezervasyon tarafını müşteri getiren restoran sitesini anlattığımız yazıda ayrıca ele aldık.

Çok dilli sitede hangi sayfalar çevrilmeli?

Yabancı müşterinin karar verirken baktığı sayfalarla başlayın; blog yazılarının hepsini çevirmeniz gerekmez. Sitenin temel parçalarını küçük işletmeler için hazırladığımız web sitesi kontrol listesinde topladık; çok dilli bir sitede şu maddelerin her dilde karşılığı olmalı:

  • Ana hizmet ya da ürün sayfaları, menü ve fiyat bilgisi
  • İletişim, yol tarifi ve çalışma saatleri (adres resmî yazımıyla kalsın, tarif çevrilsin)
  • Rezervasyon ya da randevu formu, hata mesajları ve onay e-postaları
  • WhatsApp butonundaki hazır mesaj metni
  • KVKK aydınlatma metni ve çerez bildirimi
  • Sayfa başlıkları, meta açıklamalar, görsel alt metinleri ve yapılandırılmış veri

Çok dilli web sitesi ne kadar tutar?

Maliyeti dört kalem belirler: dil sayısı, çevrilecek sayfa sayısı, çeviriyi kimin yapıp kontrol ettiği ve içeriğin ne sıklıkla güncelleneceği. Teknik altyapı bir kez kurulur; asıl süren emek, her dildeki içeriği güncel tutmaktır. Bu yüzden bütçeye ilk çevirinin yanında, menü ya da fiyat değiştiğinde her dilde yapılacak güncellemeyi de ekleyin. Sitenin kendi maliyet kalemlerini web sitesi fiyatları yazımızda ayrıca anlattık.

Floopping'in Kurumsal paketi 29.900 ₺ + KDV tek seferlik ücretle 8 sayfaya kadar markaya özel tasarım, metin ve görselleri kendiniz güncelleyebileceğiniz bir yönetim paneli, gelişmiş teknik SEO ve yapılandırılmış veri, blog altyapısı ve PageSpeed 90+ hız garantisi içerir; ilk yıl hosting, alan adı ve kurumsal e-posta da pakete dahildir. Her ek dil ek hizmet olarak + KDV'dir; çeviri metni bu ücrete dahil değildir.

Çok dilli sitelerde en sık yapılan hatalar nelerdir?

  • Dil seçimi için bayrak kullanmak: Bayrak bir ülkeyi temsil eder; İngilizce için hangi bayrağı seçerseniz seçin bir grubu dışarıda bırakırsınız. Dil adını kendi dilinde yazın: English, Deutsch.
  • Anlık çeviri eklentisine güvenmek: Sayfayı ziyaretçinin ekranında çeviren araçlar ayrı bir adreste çeviri sayfası oluşturmaz, bu yüzden o dildeki aramalarda bulunmanıza katkı sağlamaz.
  • Otomatik dil yönlendirmesi: Ziyaretçiyi istemediği bir dile kilitler, Google'ın diğer sürümleri görmesini zorlaştırır.
  • Yarım çeviri: Başlığı İngilizce, içeriği Türkçe kalan sayfalar.
  • Güncellenmeyen ikinci dil: Türkçe menüde yeni fiyatlar, İngilizce menüde geçen sezonun fiyatları.
  • Tek yönlü hreflang: Türkçe sayfa İngilizceyi gösterirken İngilizce sayfanın Türkçeyi göstermemesi.

İşletmeniz için ikinci bir dilin gerçekten gerekip gerekmediğini ve hangi dille başlamanın mantıklı olduğunu konuşmak isterseniz ön görüşme için bize yazabilirsiniz. Web tasarım hizmetimizin nasıl ilerlediğini de hizmet sayfamızda bulabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Çok dilli site için ayrı alan adı almam gerekir mi?

Gerekmez. Yerel bir işletme için en pratik çözüm, ikinci dili mevcut alan adınızın altında /en/ gibi bir klasörde yayınlamaktır. Bu yapı tek site olarak yönetilir, bakımı kolaydır ve Google'ın sıraladığı seçenekler arasındadır. Ülkeye özel alan adları ise ancak o ülke için ayrı bir site kuracak kadar büyük bir pazarınız varsa anlamlıdır.

Hreflang etiketi olmadan çok dilli site çalışır mı?

Site çalışır, fakat Google hangi sayfanın hangi dildeki karşılık olduğunu kendisi tahmin etmek zorunda kalır ve arama yapan kişiye yanlış dil sürümünü gösterebilir. Hreflang bu ilişkiyi açıkça bildirir. Her sürümün kendisini ve diğer sürümleri karşılıklı olarak göstermesi gerekir; tek yönlü etiketler yok sayılır.

Google Translate eklentisiyle sitemi çok dilli yapabilir miyim?

Ekranda anlık çeviri yapan eklentiler okumaya yardımcı olabilir, ancak çevrilmiş içerik ayrı bir adreste yayınlanmadığı için o dildeki aramalarda bulunmanızı sağlamaz. Çeviri kalitesi de kontrolünüz dışında kalır. Yabancı müşteriden gerçekten iş bekliyorsanız, insan kontrolünden geçmiş çevirileri ayrı URL'lerde yayınlamak daha sağlıklıdır.

Hangi sayfaları çevirmekle başlamalıyım?

Yabancı müşterinin karar verirken baktığı sayfalardan başlayın: ana sayfa, hizmet ya da menü sayfası, fiyat bilgisi, iletişim ve rezervasyon. Blog yazılarının hepsini çevirmek gerekmez. Form mesajları, onay e-postaları ve çerez bildirimi gibi arayüz metinlerini de aynı anda çevirin; aksi halde ziyaretçinin işlemi yarıda Türkçeye döner.

İşletme Profili'ndeki adresimi İngilizceye çevirmeli miyim?

Çevirmemeniz daha doğru olur. Adresi resmî yazımıyla bırakmak; Haritalar'daki kayıtla, tabelanızla ve diğer dizinlerdeki bilgilerle tutarlılığı korur. Yabancı ziyaretçi için sitenizin İngilizce iletişim sayfasına yol tarifi, yakındaki bilinen noktalar ve ulaşım seçenekleri gibi açıklayıcı bilgiler ekleyebilirsiniz.